Монгол улс дахь төвлөрлийг сааруулах шинэчлэл өрнөж байна

Local news, 19.03.2015

Монгол Улс засаглалын төвлөрлийг сааруулах шинэчлэлийг хэрэгжүүлэхдээ Швейцарийн шууд ардчиллын туршлагаас судалж, нэвтрүүлэхийг зорьж байна. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц. Элбэгдоржийн санаачлагаар эхлүүлсэн шууд ардчиллыг хэрэгжүүлэх, төвлөрлийг сааруулах, шийдвэр гаргах үйл явцад иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлээр тус улсын Засгийн газраас авч хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагаанд ихээхэн ахиц дэвшил гарч байна.

Иргэд олон нийтийн хэлэлцүүлэгт идэвхтэй оролцдог болж байна.

Эдгээр санаачлагуудын нэг нь төсвийн хөрөнгөөс орон нутгийн иргэдэд оршин суугаа нутагтаа нэн тэргүүнд хийж гүйцэтгэх ажлыг тодорхойлж хөрөнгө оруулалтыг шийдвэрлэх боломж олгосон Орон нутгийн хөгжлийн сан (ОНХС)-г бий болгосон явдал юм. Иргэд ОНХС-ийн талаар илүү мэдээлэлтэй болсноос гадна тус сангаас хөрөнгө оруулах шаардлагатай нутаг орныхоо хэрэгцээг тодорхойлж, үйл ажиллагаанд нь хяналт тавин төрийн үйл хэрэгт оролцох боллоо. 

“Бид хөдөө орон нутгаар явж, иргэдтэй уулзаж байхад тэд Улаанбаатарт суугаа албаны хүн тухайн нутагт ямар ажил хийх нь хамгийн чухал, нэн тэргүүнд шаардлагатайг нутгийн иргэд шиг сайн мэддэггүй гэдгийг бидэнд дахин дахин хэлж байсан юм” гэж ШХА-ийн Хамтын ажиллагааны орлогч захирал Дийпак Элмер онцолж байна.

Монгол Улсад шууд ардчиллыг хэрэгжүүлэхэд манлайлан оролцож буй Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгийн газар иргэний нийгмийн байгууллагуудтай хамтран иргэдийн оролцоог зөвлөлдөх хэлбэр төдий бус харин иргэний эрх, төрийн байгууллагын үүрэг болгож шийдвэрлэхийг зорьж байна. Ингэхдээ тэд Швейцарь улсын 200 гаруй жилийн түүхтэй бүх нийтийн санал асуулгын загварыг жишиг болгож байна.

Өнгөрсөн нэгдүгээр сард Швейцарийн Аарау хот дахь Ардчиллын судалгааны төвөөс хоёр мэргэжилтэн айлчилж, дээрх чиглэлээр холбогдох албаны хүмүүстэй уулзаж, зөвлөмж өглөө. Тэд Монголын хуулийн мэргэжилтнүүд, иргэний нийгмийн тэргүүлэгчидтэй хамтран Монгол улсын иргэдийн болон төрийн байгууллагуудын хувьд хамгийн зөв оновчтой байж чадах бүх нийтийн санал асуулгын механизмыг бүрдүүлэх хууль эрхзүйн орчныг дүгнэн хэлэлцээд, шинээр боловсруулж буй Иргэдийн оролцооны тухай хуулийн төсөлд нэгтгэж, оруулах боломжийг судалсан юм.

Тэдний айлчлалын үеэр зохион байгуулсан шууд ардчиллыг төлөөллийн ардчилалтай хослуулах боломжийн талаарх олон нийтийн хэлэлцүүлэгт Ардчиллын судалгааны төвийн захирал, проф. доктор Ауэр Швейцарь улсын жишээн дээр шууд болон төлөөллийн ардчилал хэрхэн нэг нэгнээ нөхдөг талаар дэлгэрэнгүй танилцуулсан юм.

Тэрээр, шууд ардчилал гэдэг нь Монголчуудын хувьд цоо шинэ ойлголт биш гэдгийг хэлэхдээ Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 3-р зүйлээс иш татсан юм. Төрийн үйл хэрэгт иргэд шууд оролцох боломжтой талаар төлөөллийн ардчиллын тухай тодорхойлохоос өмнө дурьдсан байдгыг тэрээр онцоллоо.

ШХА-ийн Засаглалыг дэмжих, төвлөрлийг сааруулах хөтөлбөр нь Иргэдийн оролцооны тухай хуулийн төслийг боловсруулахад дэмжлэг үзүүлж байгаа бөгөөд 2015 онд УИХ-аас уг хуулийг хэлэлцэн батлах байх гэсэн хүлээлттэй байгаа.

Монгол Улсын эрх бүхий байгууллагаас гаргасан хүсэлтийн дагуу ЗДТС хөтөлбөрөөс тус улсад өрнөж буй шууд ардчиллын үйл явц, шийдвэр гаргах түвшинд хөдөө орон нутгийн иргэд хэрхэн оролцож буй туршлагыг харуулах, баримтжуулах зорилгоор туурвисан баримтат киног ивээн тэтгэсэн юм. Уг киног олон улсын кино наадмаас нэр хүндтэй шагнал хүртсэн найруулагч С. Бямба найруулан олны хүртээл болголоо.

Press release, 17.09.2015

Монгол Улсын Засгийн газар, Дэлхийн Банк, Швейцарийн хөгжлийн агентлаг  хамтран “Тогтвортой амьжиргаа” төслийн шинэ үе шатыг эхлүүлж байна

slpIII-launch
“Тогтвортой амьжиргаа” төслийн 3-р үе шат эхэллээ. © SDC / World Bank

Улаанбаатар хот, 2015 оны есдүгээр сарын 17. -- Төсөв, санхүүгийн үйл ажиллагааг ил тод, хариуцлагатай, иргэдийн хэрэгцээнд нийцэхүйц байдлаар зарцуулахад зориулагдсан 34.1 сая ам.долларын санхүүжилттэй Тогтвортой амьжиргаа төслийн үр шимийг орон нутийн иргэд хүртэнэ.

Дэлхийн банк, Швейцарийн хөгжлийн агентлаг болон Сангийн яам хамтран “Тогтвортой амьжиргаа” төслийн гурав дахь үе шатыг өнөөдөр албан ёсоор эхлүүллээ. Гурван жилийн хугацаанд хэрэгжих энэхүү төсөл нь төсөв, санхүүгийн үйл ажиллагаанд олон нийтийн үүрэг оролцоог нэмэгдүүлэх замаар 2011 онд батлагдсан Төсвийн тухай хуулийн хэрэгжилтэд дэмжлэг үзүүлэх  зорилготой.

“Орон нутгийн хөгжлийн талаарх иргэдийн идэвх, санаачилгыг дэмжин, ил тодоор санхүүжүүлснээр иргэдийг чадавхижуулна” хэмээн Дэлхийн банкны Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Жеймс Андерсон хэллээ.

Тогтвортой амьжиргаа төсөл өмнөх хоёр үе шатны үр дүнд суурилж хэрэгжих юм. Өмнөх хоёр үе шатны хүрээнд боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт түлхүү чиглэсэн 6000 гаруй төслийг санхүүжүүлсэн. Ингэснээр цаашид дэд бүтэц болон үйлчилгээний салбарт хөрөнгө оруулах боломжийг орон нутгийн засаг захиргаанд бий болгож байгаа юм. Төсвийн тухай хуулиар жил бүр орон нутгийн иргэдийн оролцоотойгоор шийдвэрлэдэг тодорхой санхүүжилтийг хуваарилдаг болсон.

“Тогтвортой амьжиргаа төсөл нь орон нутгийн иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх замаар орон нутгийн хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Монгол Улсын Засгийн газар болон Дэлхийн банк хамтран 2002 оноос хэрэгжүүлсэн энэхүү төслийн хүрээнд хөдөөгийн иргэд, малчид руу чиглэсэн хувийн хэвшлийн болоод улсын хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэн” гэж Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Х.Ганцогт хэллээ.

Төслийн хүрээнд 300 гаруй сумдад хувийн хэвшлийг дэмжин хөрөнгө оруулснаар хөдөөгийн эдийн засгийн хөгжилд дэмжлэг үзүүлжээ.

Орон нутгийн хэрэгцээ шаардлага, тэргүүлэх чиглэлийг тодорхойлох, төсөвлөх, хэрэгжүүлэх, хянах, үнэлэх үйл явцад иргэдийн оролцоог хангаж буй нутгийн захиргааны байгууллагад сайн засаглалыг дэмжих гүйцэтгэлийн урамшуулал болгож, орон нутгийн хөрөнгө оруулалтад зарцуулах нэмэлт хөрөнгийг шийдвэрлэж өгөх юм.

Төслийн гурав дахь үе шат нь орон нутгийн түвшинд, ялангуяа орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалтыг иргэдийн хэрэгцээ шаардлагыг харгалзан үзэж төсвийн хөрөнгийг үр ашигтай зарцуулах боломжийг олгоно. Орон нутгийн удирдлагын чадавхийг дээшлүүлэх нь энэ төслийн гол зорилго юм” хэмээн Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн Хамтын ажиллагааны захирал Маркус Валдфогел хэллээ.

Төсөл нь Дэлхийн банкны бага орлоготой улсуудын сан болон Олон улсын хөгжлийн ассоциацийн 22.7 сая ам.долларын зээл, Швейцарийн Хөгжлийн агентлагийн 11.4 сая ам.долларын  буцалтгүй тусламжаар хэрэгжинэ.