“Хотын засаглал” төсөл хэрэгжинэ

Press release, 15.09.2015

Улаанбаатар хот, 2015-09-14-ны өдөр -- Улаанбаатар хотын гэр хороололд төрийн үйлчилгээг сайжруулах, иргэдийн оролцоотой төсвийн төлөвлөлтийг дэмжих “Хотын засаглал” төслийн нээлт өнөөдөр боллоо.

urban-governance
Улаанбаатар хотын гэр хорооллын иргэдэд төрийн үйлчилгээг хүртээмжтэйгээр хүргэх, гэр хорооллын хөгжилд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэхэд Хотын засаглал төсөл хувь нэмрээ оруулна. © D. Davaanyam

Төслийг Швейцарийн хөгжлийн агентлагаас санхүүжүүлж, Азийн сан, Нийслэлийн Засаг даргын тамгын газар (НЗДТГ)-тай хамтран ирэх дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжүүлэх юм.

Төслийн нээлтийн үйл ажиллагаанд НЗДТГ, Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын алба, дүүрэг, хороод болон иргэний нийгмийн байгууллагуудын  төлөөлөл болох 150 гаруй хүн оролцож, төслийн зорилго, хүрэх үр дүн болон “Хотын засаглал” төслийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд талууд хэрхэн хамтарч ажиллах талаар хэлэлцэв. 

“Иргэдийн шууд оролцоонд тулгуурласан нутгийн өөрөө удирдаx ёсыг улам бэxжүүлэxийн төлөө төрийн ажлын ил тод нээлттэй байдлыг хангаx, төрийн үйлчилгээний чанар xүртээмжийг дээшлүүлэx, иргэдийн эрүүл, аюулгүй амьдраx орчныг бүрдүүлсэн өрсөлдөx чадвартай хотыг бий болгоxын төлөө та бид зорьж байна” гэж Улаанбаатар xотын Заxирагчийн ажлын албаны дарга Б. Бадрал төслийн нээлтийн үйл ажиллагааны үеэр хэлэв. 

Төслийн хүрээнд нэн ялангуяа төрийн үйлчилгээ үзүүлэх болон төсвийн шийдвэр гаргах явцад иргэдийг оролцуулах дүүрэг, хороодын чадавхийг бэхжүүлэхэд анхаарах юм. Эдгээр зорилтуудыг биелүүлэхийн тулд нийслэл, дүүрэг, хороодын удирдлага болон иргэдтэй нягт хамтран ажиллаж, төрийн үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалтуудыг иргэдийн эрэлт хэрэгцээнд улам нийцүүлэхэд дэмжлэг үзүүлнэ.

“Хотын засаглал төслийг эхлүүлж байгаа нь Монгол дахь Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн хувьд чухал үйл явдал юм. Учир нь, Швейцарийн хөгжлийн агентлаг засаглалыг дэмжих, төвлөрлийг сааруулах чиглэлээр анх удаа Улаанбаатар хоттой хамтран ажиллах боллоо” гэж  Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн Хамтын ажиллагааны захирал, Ерөнхий консул Маркус Валдфогел хэлсэн үгэндээ тэмдэглэсэн юм. 

Тэрбээр, цааш нь төсөл хэрэгжсэнээр гэр хорооллын иргэд өөрсдөд нь хамаатай шийдвэрүүдэд идэвхтэй, хариуцлагатай оролцдог болох бөгөөд орон нутгийн удирдлага ардчилсан, нээлттэй, иргэддээ үйлчилдэг болгоход иргэдийн оролцоог хөхүүлэн дэмжинэ гэсэн үг юм гэж онцоллоо.

“Олон талын хамтын ажиллагааны үр дүнд хэрэгжиж буй “Хотын засаглал” төсөл зорьсон үр дүндээ хүрнэ гэдэг итгэлтэй байна” гэж Азийн сангийн суурин төлөөлөгч Мелони Линдберг мөн энэ үеэр хэллээ. Тэрбээр, уг төслийн хүрээнд дараах зорилтуудын хэрэгжүүлэхээр дэвшүүлж байгааг онцлов. Үүнд:

  1. Иргэдийн оролцоотой төсвийн төлөвлөлтийн үйл явцыг дэмжиж, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх зорилгоор сонирхолтой, шинэлэг арга аргачлал, үйл ажиллагааг туршилтын журмаар хэрэгжүүлэх;
  2. Хорооны түвшинд нэн тэргүүнд сайжруулах шаардлагатай үйлчилгээний төрөл, хэлбэрийг тодорхойлж, өрсөлдөөнт байдлаар төсөл сонгон шалгаруулж, хэрэгжүүлэх;
  3. Хорооны иргэд, оршин суугчид болон орон нутгийн засаг захиргаа хоорондын харилцаа, уялдаа холбоог сайжруулах зорилгоор иргэдийн чадавхийг бэхжүүлэх сургалтын хөтөлбөр боловсруулж, хэрэгжүүлэх;
  4. Улаанбаатар хотын харъяа төрийн байгууллагын ажилтан, албан хаагчдын чадавхийг сайжруулж, тэдгээрийн үйл ажиллагааг илүү ил тод, хариуцлагатай, иргэдийн оролцоог хангасан байдлаар явуулахад чиглэсэн сургалтын хөтөлбөр боловсруулж, хэрэгжүүлэх;
  5. Иргэд, оршин суугчид болон төрийн албан хаагчдыг чадавхжуулах сургалтыг урт хугацаанд тогтвортой явуулах боломж, нөхцлийг бүрдүүлэх зорилгоор холбогдох байгууллага, институтыг тодорхойлж, бэхжүүлэх зэрэг болно.

Хотын засаглал төсөлд Улаанбаатар хотын 9 дүүргийн 33 гэр хорооны 330,000 гаруй оршин суугчдыг хамруулах бөгөөд төслийн хэрэгжилтэд Нээлттэй нийгэм форум, Транспэрэнси Интернэшинал Монгол, Ардчиллын боловсрол төв зэрэг төрийн бус байгууллагууд оролцох юм.

Press release, 23.09.2015

Швейцарийн хөгжлийн агентлаг нь Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам (БСШУЯ), Байгаль орчин, ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын яам (БОНХАЖЯ)-тай хамтран “Тогтвортой хөгжлийн боловсрол” төслийг хэрэгжүүлж байна. Монгол Улсын боловсролын салбар дахь шинэчлэлийн нэгээхэн хэсэг болох суурь боловсролын цөм хөтөлбөрийг шинэчлэн баталж, энэ жилээс хэрэгжүүлж эхэлсэн. Энэхүү хөтөлбөрт Тогтвортой хөгжлийн боловсролын үзэл санааг тусгаж, нэвтрүүлсэнтэй холбоотойгоор БСШУЯ-ны Суурь, бүрэн дунд боловсролын хэлтсийн дарга А. Туяатай ярилцлаа.

esd
БСШУЯ-ны Суурь, бүрэн дунд боловсролын хэлтсийн дарга А. Туяа © SDC

Энэ хичээлийн жилээс дунд сургуулийн сурагчид шинэчилсэн цөм хөтөлбөрийн дагуу хичээллэж байгаа. Энэхүү шинэчлэлийн зорилго, харааг та дэлгэрэнгүй танилцуулна уу?

Монгол Улсын боловсролын салбарт томоохон шинэчлэлүүд хийгдэж байна. 2009 оноос эхлэн ерөнхий боловсролын сургалтыг 12 жилийн тогтолцоонд шилжсэнийг бид мэднэ.  2012-2013 оны хичээлийн жилээс эхлэн боловсролын түвшин бүрийн сургалтын хөтөлбөр, сурах бичиг, сургалтын орчин, үнэлгээ, багшийн хөгжил, сургуулийн удирдлага менежмент гэхчилэн бүхий л талаас нь шинэчлэн хөгжүүлэх зорилт тавьж үе шаттайгаар хэрэгжүүлж  байна. Мөн 2015  онд Монгол улсын төрөөс боловсролын талаар баримтлах бодлогыг шинэчлэн боловсруулж Улсын их хурал батлан хэрэгжиж эхлээд байна. Энэхүү бодлогоор хүүхэд бүрийн онцлог, хэрэгцээнд тохирсон сургалтыг чухалчлах бөгөөд мэдлэгт суурилсан онолын сургалтаас илүү хүүхэд нэг бүрийг хөгжүүлэх, тэдний хэрэгцээнд суурилж чадвар төлөвшүүлэх боловсролын бодлогыг хэрэгжүүлэхийг зорьж байна.

Бага боловсролын бодлогын шинэчлэл нь хүүхэд бүрийн авъяасыг нээн илрүүлж, түүнд тургуурласан амьдрах ухаан, хэл яриа, танин мэдэхүйн чадвар олгох боломжийг нь багшид өгөхөд түлхүү анхаарсан. Суурь боловсролын хүрээнд хүүхдэд бие даан суралцах арга ухааныг эзэмшүүлж, шинжлэх ухааны суурь боловсрол, амьдрах ухааны боловсрол олгоход түлхүү анхаарч байна. Ахлах болосвролын хувьд хүүхдийн ирээдүйд эзэмших мэргэжил, боловсролтой уялдсан уян хатан сургалтын цөм хөтөлбөр хэрэгжүүлэх бодлого баримталж байна.

2013-2014 оны хичээлийн жилд бага боловсролын цөм хөтөлбөрийг үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлсэн. Өнгөрсөн хичээлийн жилд суурь боловсролын цөм хөтөлбөрийг туршиж, энэ жилээс үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлж эхэллээ. Үүний зэрэгцээ, ахлах боловсролын цөм хөтөлбөрийн туршилтыг хийж байна.

Аливаа шинэ зүйлийг үр дүнд харахад цаг хугацаа хэрэгтэй. Гэхдээ л эхний үр дүнгээс харахад хүүхэд илүү нээлттэй, багш нартайгаа чөлөөтэй харилцдаг, бие даасан, илүү бүтээлч болж байна. Аливаа үйл ажиллагаанд хүүхдүүд өөрсдөө оролцож, хийнгээ суралцдаг арга зүйтэй болж байна.

Энэ шинэчлэлдээ Тогтвортой хөгжлийн боловсрол (ТХБ)-ын үзэл санааг хэрхэн нэвтрүүлж, уялдуулж байгаа вэ?

Монгол улсын Засгийн газраас 1997 онд батлан хэрэгжүүлсэн “Бүх нийтийн экологийн боловсрол” Үндэсний хөтөлбөрт ТХБ-ын чиг хандлагыг байгалтай зохицон амьдрах, байгаль орчноо хайрлан хамгаалж, сайжруулах, эрүүл аж төрөхүйд суралцах, байгалийн нөөц баялагийг хариуцлагатай ашиглахад суралцах, байгалийн сайхныг үнэлэх, хүндэтгэх гэж тодорхойлон ерөнхий боловсролын сургуулийн бүх ангид сургалтын хувьсах агуулгын хүрээнд 1998 оноос экологийн хичээлийг судалж эхэлсэн байна. 2005 онд баталсан Ерөнхий болосвролын стандартад ТХБ-ын үзэл санааг тусгасан санаачлагууд гарсан. Харин 2009 оноос 12 жилийн сургалтын тогтолцоонд шилжсэнтэй холбоотойгоор шинэчилсэн хичээлийн хөтөлбөрүүддээ ТХБ-ын үзэл санааг оруулах алхмууд хийгджээ. Үүний хэрэгжилтийг үзэхээр 2013-2014 онд үндэсний хэмжээний суурь судалгааг хийхэд ТХБ-ын үзэл санаа ялангуяа байгалийн ухааны хичээлүүдэд агуулгын хувьд суусан боловч хүүхдэд хэрэглээний чадвар болгох, багш нарт арга зүйн хувьд учир дутагдалтай байгааг харсан. Хичнээн сайн хөтөлбөр, агуулга байсан ч хүүхдэд мэдлэг төдий очвол үр дүнгүй тул хүүхдэд мэдлэгийг хүргэж буй багшийг чадавхижуулах нь чухал болохыг харуулсан. Хоёрдугаарт, хүүхдийн гар дээр очиж буй сурах бичгийг илүү сайжруулах шаардлагатайг харсан.

Энэ ажлын хүрээнд манай яам, Швейцарийн хөгжлийн агентлагтай хамтран өмнөх хамтын ажиллагаандаа тулгуурлан шинэ төсөл хэрэгжүүлж, иргэний нийгмийн зарим байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна. Төсөл хэрэгжиж эхлээд, ажилдаа ид ороод явж байгаа.

Монголчууд байгаль хамгаалах арвин өв уламжлалтай ард түмэн. Өвлүүлж ирсэн уламжлал дээрээ тулгуурлан байгаль дэлхийд ээлтэй ханддаг эерэг хандлага, үнэт зүйлийг хүүхэд багачуудад бий болгох нь өөрөө нийгмийн шинэ соёлыг тогтооно. Энэ соёл нь эргээд эдийн засгийн ач холбогдолтой гэдгийг харуулж чадаж байгаа нь энэхүү ТХБ-ын гол агуулга юм.

БОНХАЖЯ-тай энэ талаар хэрхэн хамтарч ажиллах вэ?

Бидний хүрж буй үр дүн, эцсийн зорилго нэг байна. Нэг зорилгод хүрэхээр хоёр талаас зүтгэж байна. БСШУЯ-ны хувьд бид хүүхэд багачуудад ТХБ-ыг албан боловсролоор дамжуулан хүргэж байна. БОНХАЖЯ-ны хувд зорилтот бүлэг нь өөр. Тэдний хувьд албан бус боловсролоор дамжуулан, иргэд, орон нутгийн байгууллагуудын оролцоотойгоор ногоон хөгжил, ногоон эдийн засгийг хөгжүүлэхэд өөр өөрийн шугамаар ажиллаж байгаа. Иймээс, хоёр яамны хамтын ажиллагаа Монгол хүн бүрт ногоон хөгжлийн үзлийг төлөвшүүлэхийг зорьж байна гэсэн үг.

Танд баярлалаа.